Devlet Borçlanmasına Giriş

  • 25 Ocak 2016
  • 1.225 kez görüntülendi.
Devlet Borçlanmasına Giriş

DEVLET BORÇLANMASINA GİRİŞ

 

  • Bilimsel olarak ilk kez Charles DAVENANT ve David HUME tarafından incelenmiştir.
  • Devletin kamu geliri ihtiyacını karşılamak amacıyla yaptığı borçlanmadır.
    Borçlanma ; DAR ANLAMDA : MERKEZİ YÖNETİM
    GENİŞ ANLAMDA: MERKEZİ YÖNETİM + YEREL YÖNETİM
  • Borçlanma, Bütçe Kanununda verilen yetkilere dayanılarak yapılır.
  • KİT‘lerin iç ve dış borçlanması HAZİNE KEFALETİ ile olur.
  • Yerel Yönetimlerin iç borçlanması İLLER BANKASINDAN, dış borçlanması ise HAZİNE KEFALETİ ile olur.

NOT: Devlet borçlanmasında faizler kanunla belirlenirken, özel borçlarda faizler piyasa koşullarında ve sözleşme ile yapılır.

NOT: Verginin geri ödenmesi söz konusu değilken, devlet borçlanmasında geri ödemenin yanında faiz de ödenir. (Öyle ki vergi yükü bireyin üzerine kalırken, borçlanmanın yükü gelecek nesiller üzerine kalır.)

NOT: Vergi daha çok cari harcamaların finansmanında kullanılırken borçlanma genellikle yatırımların finansmanında kullanılır.
BORÇLANMANIN KALDIRAÇ ETKİSİ: Alınan borçların prodüktif ( verimli ) yatırımlara aktarılmasıdır.

DEVLET BORÇLANMASININ NEDENLERİ

  1. MALİ NEDENLER
  • Bütçe açıklarını kapatmak.
  • Kalkınmanın finansmanını sağlamak
  • Savunma giderlerinin finansmanını sağlamak.
  • Kriz dönemlerinden kurtulmak için borçlanmaya gidilir.
  1. EKONOMİK NEDENLER
  • Tasarrufların yatırımlara dönüştürülmesi için.
  • Ekonomik dengenin sağlanmasına yönelik etkiler yaratmak.
  • Kaynak dağılımında etkinliği sağlamak için borçlanmaya gidilir.
  1. DİĞER NEDENLER
  • Savurganlık
  • Doğal afetler
  • Kamu harcamalarının denetimindeki yetersizlik

DEVLET BORÇLARININ ÇEŞİTLERİ

 

1.CEBRİ UNSURA GÖRE

 

2.VADESİNE GÖRE

 

3.KAYNAĞINA GÖRE

1.1.Cebri 2.1. Kısa Vadeli (Dalgalı) 3.1. İç Borç
1.2. İhtiyari (gönüllü) 2.2. Uzun Vadeli (Konsolide) 3.2. Dış Borç

1.CEBRİ UNSURA GÖRE BORÇLAR

1.1.Cebri

Devlet bazen cebri yani zorunlu borçlanmaya gittiği görülür. Türkiye de 1961 de zorunlu tasarruf bonoları çıkarmıştır. Zorunlu borçlar 4’e ayrılır.

  1. Tam zorlama ile
  2. Zorlama tehdidi ile
  3. Manevi zorlama ile
  4. Zorunlu tasarruf yaratılarak

1.2.İhtiyari (Gönüllü)

Elinde borç verebilir fonları bulunanların kendi istek ve arzularıyla devlete borç vermesine ihtiyari borç denir.

2.VADESİNE GÖRE BORÇLAR

 *- 1 yıla kadar olan borçlar KISA VADELİ
*- 1 – 5 yıl kadar olan borçlar ORTA VADELİ
*- 5 yıldan uzun olan borçlara UZUN VADELİ BORÇ denir.

Kısa Vadeli Borçlara Başvurma Nedenleri

Kısa Vadeli Borçlar, Bu tür borçların vadesinin kısa olması, faizin düşük olmasına sebep olur. Riskide düşük olur.

  1. Bütçe dengesizliği
  2.  Devlet açısından borç yükünün daha az olması
  3. Uzun vadeli borçlanmaya zemin hazırlaması
  4. Özellikle durgunluk dönemlerinde MALİYE POLİTİKASI aracı olarak kullanılması
  5. Öngörülmeyen giderlerin ortaya çıkması

Uzun Vadeli Borçlara Başvurma Nedenleri

1.Ekonomideki enflasyonist durumu ortadan kaldırmak
2.Yatırımları finanse etmek
3.Savaş, olağanüstü durumlarla karşılaşılması

Uzun Vadeli Borç Türleri
1.Süresiz (ebedi,devamlı) borçlar: Faiz ödemesinin yapıldığı ancak anaparanın ne zaman ödeneceği belli olmayan borçlardır.
2.İtfaya tabii (süreli) borçlar: Süresi belli olan uzun vadeli borçlardır. Zamanı gelince devlet faizi de anaparayı da öder.

3.KAYNAĞINA GÖRE BORÇLAR

İç ve dış borç olmak üzere ikiye ayrılır. Farklı kriterlere göre iç ve dış ayrımı yapılır. En önemlisi piyasa uyruğuna göre yapılan ayrımdır. Eğer borçlanılan piyasa yabancı bir piyasa ise dış borç, yurt içi ise iç borçtur.

Örneğin: Yurt dışında oturan bir Türk yurt dışı piyasalarda satılan bir tahvil veya bono alması DIŞ BORÇTUR. Türkiye‘de oturan bir yabancının iç piyasalarda satılan bir tahvil veya bono alması İÇ BORÇTUR.

İç borç dış borç ayrımında yapılan diğer bir ayrımda Milli Gelir‘e etkisidir. MG‘de değişiklik yaratan (arttırıp azaltan) borçlara dış borç, MG‘de herhangi bir değişiklik yaratmayan borçlar iç borçtur

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ